Mamografi (mammografi), memenin özel bir röntgen cihazıyla görüntülenmesi işlemidir. Meme kanserini (meme karsinomu) erken evrede yakalamak için kullanılan en önemli tarama yöntemlerinden biridir (tarama testi). Özellikle 40 yaş üstü kadınlarda düzenli aralıklarla yapılması önerilir.

Peki mamografi nasıl çekilir? İşlem acıtır mı? Ne kadar sürer? Gelin adım adım ve anlaşılır bir şekilde inceleyelim.

Mamografi Öncesi Nelere Dikkat Edilmeli?

Mamografi için özel bir hazırlık gerekmez; ancak bazı küçük detaylar önemlidir:

  • Çekim günü koltuk altına deodorant, pudra ya da krem sürülmemelidir. Bu ürünler görüntüde beyaz lekeler oluşturabilir ve yanlış yorumlanabilir.
  • İki parçalı kıyafet tercih etmek işlemi kolaylaştırır.
  • Adet gören kadınlarda, adet bittikten sonraki hafta tercih edilebilir. Çünkü bu dönemde meme hassasiyeti (meme duyarlılığı) genellikle daha azdır.

Mamografi Çekimi Nasıl Yapılır?

Mamografi genellikle bir radyoloji (radyoloji bölümü) ünitesinde yapılır ve işlemi radyoloji teknisyeni gerçekleştirir.

1.Hazırlık

Üst kıyafetler çıkarılır ve mamografi cihazının önüne geçilir.

  1. Pozisyon Verme

Meme, cihazın alt plakasının üzerine yerleştirilir.

3.Sıkıştırma (Kompresyon)

Meme, iki plaka arasında birkaç saniye hafifçe sıkıştırılır. Bu işleme kompresyon (kompresyon) denir.

Kompresyonun amacı:

  • Daha net görüntü elde etmek
  • Daha az radyasyon (radyasyon dozu) kullanmak

4.Görüntü Alma

Her memeden genellikle iki farklı açıdan görüntü alınır. Tüm işlem yaklaşık 10–15 dakika sürer.

Mamografi Acıtır mı?

Mamografi sırasında uygulanan kompresyon nedeniyle kısa süreli bir baskı hissi oluşabilir. Bazı kişilerde hafif ağrı (mastalji) ya da hassasiyet görülebilir. Ancak bu his genellikle birkaç saniye sürer ve kalıcı değildir.

Ağrı algısı kişiden kişiye değişir; çoğu kadın işlemi tolere edilebilir bulur.

Mamografi Türleri Nelerdir?

🔹 Tarama Mamografisi (Tarama mammografisi)

Belirti yokken rutin kontrol amacıyla yapılan çekimdir.

🔹 Tanısal Mamografi (Diagnostik mammografi)

Memede ele gelen kitle (palpabl kitle), akıntı ya da ağrı gibi bir şikâyet varsa daha detaylı inceleme için yapılır.

🔹 Dijital Mamografi (Dijital mammografi)

Günümüzde en yaygın kullanılan yöntemdir.

🔹 Tomosentez (Dijital tomosentez)

Üç boyutlu mamografi olarak bilinir. Özellikle yoğun meme dokusu (yoğun meme parankimi) olan kadınlarda daha ayrıntılı görüntü sağlar.

Mamografi Zararlı mı?

Mamografi düşük doz X-ışını (iyonizan radyasyon) kullanır. Alınan radyasyon miktarı oldukça düşüktür ve tarama amacıyla güvenli kabul edilir.

Erken teşhisin sağladığı fayda, bu düşük doz radyasyon riskinden çok daha fazladır.

Mamografi Sonrası Süreç Nasıl İlerler?

Çekilen görüntüler bir radyoloji uzmanı (radyolog) tarafından değerlendirilir. Sonuç genellikle birkaç gün içinde çıkar.

Raporlarda BIRADS (BIRADS sınıflaması) adı verilen bir sistem kullanılır. Bu sistem 0 ile 6 arasında derecelendirme yapar ve ek tetkik gerekip gerekmediğini belirtir.

Eğer şüpheli bir durum saptanırsa şu ek incelemeler istenebilir:

  • Ultrasonografi (ultrason)
  • Manyetik rezonans görüntüleme (MR)
  • Biyopsi (biyopsi)

Kimler Mamografi Çektirmeli?

Genel öneriler:

  • 40 yaşından sonra düzenli olarak (genellikle yılda bir)
  • Ailede meme kanseri öyküsü varsa daha erken yaşta
  • Memede şüpheli belirti varsa yaşa bakılmaksızın

Genetik yatkınlığı olan kişilerde (örneğin BRCA mutasyonu) takip daha sık yapılabilir.

Mamografi kısa süren, basit ama hayat kurtarıcı bir görüntüleme yöntemidir. Erken tanı (erken evre teşhis) sayesinde meme kanserinde tedavi başarısı belirgin şekilde artar.

İşlem sırasında hafif bir rahatsızlık hissedilebilir; ancak bu geçicidir.

Unutmayın: Düzenli tarama yaptırmak korku değil, bilinçli bir sağlık davranışıdır. Şüpheli bir durumda vakit kaybetmeden bir genel cerrahi uzmanı ya da radyoloji uzmanına başvurmak en doğru adımdır.

Leave a reply