Meme kanseri, kadınlarda en sık görülen kanser türlerinden biridir. Ancak erken teşhis edildiğinde tedavi başarı oranı oldukça yüksektir. Meme kanseri tanısı konulduktan sonra hastalığın ne kadar ilerlediğini belirlemek için kanser evrelemesi (staging) yapılır. Evreleme, tümörün boyutunu, çevre dokulara yayılımını ve vücudun diğer bölgelerine yayılıp yayılmadığını belirlemek için kullanılan bir değerlendirme sistemidir.

Meme kanseri evrelemesinde genellikle TNM sınıflandırması (Tumor–Node–Metastasis sistemi) kullanılır. Bu sistemde:

  • T (tumor): Tümörün memedeki boyutunu
  • N (node): Lenf bezlerine yayılımı
  • M (metastasis): Uzak organlara yayılımı

değerlendirilir. Bu bilgiler doğrultusunda meme kanseri genellikle Evre 0’dan Evre 4’e kadar sınıflandırılır.

Evre 0 Meme Kanseri

Evre 0 meme kanseri, kanser hücrelerinin henüz meme kanallarının dışına yayılmadığı erken bir aşamadır. Bu durum genellikle duktal karsinoma in situ (ductal carcinoma in situ – DCIS) olarak adlandırılır.

Bu evrede kanser hücreleri sadece süt kanallarının içinde bulunur ve çevre dokulara yayılmamıştır. Genellikle tarama amaçlı yapılan mamografi (mammography) sırasında tespit edilir.

Tedavi Yöntemleri

Evre 0 meme kanserinde uygulanan tedaviler şunlardır:

  • Meme koruyucu cerrahi (lumpektomi)
  • Mastektomi (memenin cerrahi olarak çıkarılması)
  • Radyoterapi (radiotherapy)
  • Bazı hastalarda hormonal tedavi (hormon tedavisi)

Bu evrede tedavi başarı oranı oldukça yüksektir.

Evre 1 Meme Kanseri

Evre 1, meme kanserinin erken evrelerinden biridir. Bu evrede tümör genellikle 2 cm’den küçük (küçük tümör boyutu) olup meme dokusunda sınırlıdır. Bazı durumlarda kanser hücreleri koltuk altındaki lenf bezlerine (aksiller lenf nodları) çok sınırlı şekilde yayılmış olabilir.

Tedavi Yöntemleri

Evre 1’de uygulanan tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Cerrahi tedavi (cerrahi rezeksiyon)
  • Meme koruyucu cerrahi (lumpektomi) veya mastektomi
  • Sentinel lenf nodu biyopsisi (sentinel lymph node biopsy)
  • Radyoterapi (radiotherapy)
  • Bazı hastalarda kemoterapi (chemotherapy)
  • Hormon tedavisi (endokrin tedavi)
  • Gerekli durumlarda hedefe yönelik tedavi (targeted therapy)

Bu evrede erken müdahale ile uzun süreli sağkalım oranı oldukça yüksektir.

Evre 2 Meme Kanseri

Evre 2 meme kanseri, tümörün daha büyük olduğu veya lenf bezlerine sınırlı yayılımın bulunduğu bir aşamadır. Tümör genellikle 2–5 cm büyüklüğünde olabilir veya koltuk altındaki birkaç lenf noduna (aksiller lenf nodu) yayılmış olabilir.

Tedavi Yöntemleri

Evre 2’de tedavi genellikle birden fazla yöntemin birlikte kullanıldığı kombine tedavi (multimodal tedavi) şeklinde uygulanır.

Başlıca tedavi seçenekleri şunlardır:

  • Cerrahi tedavi (lumpektomi veya mastektomi)
  • Lenf nodu diseksiyonu (aksiller lenf nodu diseksiyonu)
  • Kemoterapi (chemotherapy)
  • Radyoterapi (radiotherapy)
  • Hormon tedavisi (hormone therapy)
  • Hedefe yönelik tedaviler (HER2 hedefli tedavi)

Bazı hastalarda ameliyattan önce tümörü küçültmek amacıyla neoadjuvan kemoterapi (ameliyat öncesi kemoterapi) uygulanabilir.

Evre 3 Meme Kanseri

Evre 3 meme kanseri, ileri evre ancak henüz uzak organlara yayılmamış bir hastalık aşamasıdır. Bu evrede tümör daha büyük olabilir veya çevredeki dokulara ve çok sayıda lenf bezine (lenf nodu metastazı) yayılmış olabilir.

Evre 3 meme kanseri bazen lokal ileri meme kanseri (locally advanced breast cancer) olarak da adlandırılır.

Tedavi Yöntemleri

Bu evrede tedavi daha kapsamlıdır ve genellikle birkaç aşamadan oluşur:

  1. Neoadjuvan kemoterapi (ameliyat öncesi kemoterapi)
  2. Cerrahi tedavi (mastektomi veya geniş cerrahi rezeksiyon)
  3. Lenf nodu diseksiyonu
  4. Radyoterapi (radiotherapy)
  5. Hormon tedavisi veya hedefe yönelik tedavi

Tedavinin amacı tümörü küçültmek, yayılımı kontrol altına almak ve hastalığın ilerlemesini durdurmaktır.

Evre 4 Meme Kanseri

Evre 4 meme kanseri, kanser hücrelerinin memeden uzak organlara yayılması durumudur. Bu duruma metastatik meme kanseri (metastatic breast cancer) denir.

Kanser en sık şu organlara yayılabilir:

  • Kemikler (kemik metastazı)
  • Akciğerler (pulmoner metastaz)
  • Karaciğer (hepatik metastaz)
  • Beyin (serebral metastaz)

Tedavi Yöntemleri

Evre 4’te tedavinin amacı hastalığı tamamen ortadan kaldırmak değil, hastalığın kontrol altına alınması ve yaşam kalitesinin artırılmasıdır.

Uygulanan tedavi yöntemleri şunlardır:

  • Kemoterapi (chemotherapy)
  • Hormon tedavisi (endokrin tedavi, endocrine therapy)
  • Hedefe yönelik tedavi (targeted therapy)
  • İmmünoterapi (immunotherapy)
  • Radyoterapi (semptom kontrolü için)
  • Kemik koruyucu tedaviler (bisfosfonatlar veya denosumab)

Meme kanserinde evreleme, hastalığın yayılımını belirlemek ve en uygun tedavi planını oluşturmak için kritik öneme sahiptir. Genel olarak erken evrelerde (Evre 0 ve Evre 1) cerrahi tedavi ve radyoterapi ön planda olurken, daha ileri evrelerde (Evre 2 ve Evre 3) kemoterapi, hormon tedavisi ve hedefe yönelik tedaviler de tedavi planına eklenir. Evre 4’te ise tedavi daha çok hastalığın kontrol altına alınmasına ve yaşam kalitesinin korunmasına odaklanır.

Bu nedenle düzenli meme taraması (meme kanseri tarama programı), erken tanı ve zamanında tedavi meme kanseriyle mücadelede hayati önem taşır. Erken teşhis sayesinde birçok hasta başarılı bir şekilde tedavi edilebilmektedir. 

 

Leave a reply