Meme kanseri, tek tip davranan bir hastalık değildir. Bazı meme kanserleri yıllar içinde yavaş büyürken, bazıları daha kısa sürede belirgin hale gelebilir. Bu nedenle “meme kanseri ne kadar sürede büyür?” sorusunun herkese uyan tek bir cevabı yoktur. Tümörün tipi, hücre özellikleri, hormon reseptör durumu, kişinin yaşı ve bağışıklık sistemi gibi birçok faktör bu süreci etkiler.
- Meme kanseri genellikle tek bir hücreden başlar
Meme kanseri, meme dokusundaki bir hücrenin kontrolsüz çoğalmaya başlamasıyla gelişir. Başlangıçta bu değişim mikroskobik düzeydedir. Yani ne elle hissedilebilir ne de görüntüleme yöntemleriyle kolayca fark edilebilir. Zamanla hücreler çoğalır, küçük bir odak oluşturur ve daha sonra kitle haline gelebilir. - Çoğalma hızı kanserin türüne göre değişir
Bazı meme kanserleri daha yavaş seyirlidir. Özellikle hormon reseptörü pozitif olan bazı tümörler uzun süre sessiz kalabilir. Buna karşılık üçlü negatif meme kanseri veya HER2 pozitif bazı tümörler daha hızlı büyüme eğilimi gösterebilir. Bu yüzden aynı boyuttaki iki meme tümörü, biyolojik olarak tamamen farklı davranabilir. - Tümörün iki katına çıkma süresi önemlidir
Kanser hücrelerinin büyüme hızını anlatmak için bazen “iki katına çıkma süresi” kavramı kullanılır. Bu, tümör hacminin yaklaşık olarak iki katına ulaşması için geçen zamanı ifade eder. Meme kanserlerinde bu süre kişiden kişiye değişir. Bazı tümörlerde aylar içinde belirgin büyüme olurken, bazıları daha uzun sürede ilerleyebilir. - Klinik olarak fark edilmesi zaman alabilir
Bir tümörün elle hissedilebilir hale gelmesi için belirli bir boyuta ulaşması gerekir. Çok küçük tümörler genellikle elle muayenede fark edilmez. Çoğu zaman birkaç milimetrelik lezyonlar ancak mamografi, ultrason veya MR gibi görüntüleme yöntemleriyle saptanabilir. Elle fark edilen kitleler ise genellikle daha büyük boyuttadır. - Mamografi erken dönemde yakalayabilir
Meme kanserinin klinik belirti vermeden önce saptanabilmesi tarama programlarının en önemli avantajıdır. Mamografi, özellikle belirti oluşturmamış küçük tümörleri ve bazı mikrokalsifikasyonları gösterebilir. Bu nedenle düzenli tarama, kanserin ele gelmeden veya ağrı yapmadan önce tespit edilmesine yardımcı olur. - Her meme kanseri ağrı yapmaz
Halk arasında meme kanserinin mutlaka ağrı yapacağı düşünülür. Oysa erken dönem meme kanseri çoğu zaman ağrısızdır. Ele gelen sertlik, meme şeklinde değişiklik, meme başında çekilme, ciltte kalınlaşma veya koltuk altında şişlik gibi belirtiler olabilir. Ancak hiçbir belirti olmadan da mamografiyle saptanabilir. - Hızlı büyüyen kitleler mutlaka değerlendirilmelidir
Memede kısa sürede büyüyen bir sertlik fark edilirse vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Hızlı büyüme her zaman kanser anlamına gelmez; kistler, enfeksiyonlar veya iyi huylu oluşumlar da hızlı değişiklik gösterebilir. Ancak klinik değerlendirme yapılmadan bunun ayrımını yapmak mümkün değildir. - Yaş ve meme yoğunluğu tespit zamanını etkileyebilir
Genç kadınlarda meme dokusu daha yoğun olabilir. Yoğun meme dokusu, mamografide bazı lezyonların görülmesini zorlaştırabilir. Bu durumda ultrason veya gerektiğinde MR gibi ek yöntemler kullanılabilir. Bu nedenle tarama ve takip planı kişinin yaşına, risk faktörlerine ve meme yapısına göre belirlenmelidir. - Aile öyküsü varsa takip daha önemli hale gelir
Birinci derece akrabalarda meme kanseri öyküsü, genetik yatkınlık veya daha önce memede riskli lezyon saptanması durumunda takip daha erken yaşta ve daha sık planlanabilir. Bu kişilerde kanserin büyümesini beklemek yerine düzenli tarama ile erken tanı hedeflenir. - Klinik belirti ortaya çıktığında zaman kaybedilmemelidir
Memede yeni oluşan kitle, meme başından kanlı akıntı, meme cildinde portakal kabuğu görünümü, meme başında içe çekilme, tek taraflı şekil değişikliği veya koltuk altında ele gelen sertlik varsa doktora başvurmak gerekir. Bu belirtiler her zaman kanser demek değildir; fakat ihmal edilmemelidir. - Sonuç olarak
Meme kanserinin çoğalma hızı kişiden kişiye değişir. Bazı tümörler yıllar içinde yavaş ilerlerken, bazıları aylar içinde belirgin hale gelebilir. Bu nedenle yalnızca ağrı, ele gelen kitle veya belirti beklemek doğru değildir. Düzenli tarama, kişinin kendi meme yapısını tanıması ve yeni değişiklikleri geciktirmeden doktora göstermesi erken tanı açısından en güvenli yaklaşımdır.
Most Commented