Memede şişlik ve dokununca acıma, birçok kadının hayatının farklı dönemlerinde yaşayabileceği oldukça yaygın bir durumdur. Bazen adet döngüsüyle ilişkili geçici bir hassasiyet şeklinde ortaya çıkar, bazen emzirme döneminde belirginleşir, bazen de altta yatan başka bir sağlık sorununun habercisi olabilir. Bu nedenle memede fark edilen her değişiklik panik nedeni olmamalı; ancak dikkatle takip edilmelidir.
- Adet döngüsüne bağlı hassasiyet
Kadınlarda memede şişlik, dolgunluk ve dokunmakla ağrı en sık adet öncesi dönemde görülür. Hormon seviyelerindeki değişim, meme dokusunda sıvı tutulmasına ve hassasiyete yol açabilir. Bu durum genellikle iki memede birden hissedilir ve adet başladıktan sonra azalır. Meme dokusu daha gergin, ağır veya dolgun hissedilebilir. - Hormonal değişiklikler
Ergenlik, gebelik, emzirme dönemi, doğum kontrol hapı kullanımı veya menopoz öncesi dönem gibi hormonal dalgalanmaların yoğun olduğu zamanlarda memede hassasiyet oluşabilir. Gebeliğin erken döneminde memelerde büyüme, dolgunluk ve dokununca acıma sık görülen belirtilerdendir. Bu şikâyetler çoğu zaman fizyolojik yani doğal süreçlerle ilişkilidir. - Meme kistleri
Meme içinde sıvı dolu küçük kesecikler oluşabilir. Bunlara kist denir. Kistler bazen ele gelen yuvarlak, hareketli ve hassas kitleler şeklinde fark edilir. Özellikle adet öncesinde büyüyüp ağrılı hale gelebilirler. Kistlerin çoğu iyi huyludur; ancak ele gelen yeni bir şişlik mutlaka hekim tarafından değerlendirilmelidir. - Fibrokistik meme değişiklikleri
Fibrokistik yapı, meme dokusunun daha yoğun, nodüler ve hassas hissedilmesine neden olabilir. Kadınlar memelerinde “pütürlü”, “sertlikler varmış gibi” veya “dolgun” bir his tarif edebilir. Ağrı genellikle adet döngüsüyle artıp azalır. Bu durum kanser anlamına gelmez; fakat kişinin kendi meme yapısını tanıması ve yeni değişiklikleri fark etmesi önemlidir. - Emzirme döneminde süt kanalı tıkanıklığı
Emziren annelerde memede bölgesel şişlik, sertlik ve dokunmakla ağrı süt kanalının tıkanmasına bağlı olabilir. Meme içinde ağrılı, sıcak ve gergin bir alan hissedilebilir. Bazen bu durum mastite yani meme iltihabına ilerleyebilir. Emzirme düzeninin bozulması, bebeğin memeyi tam boşaltamaması veya dar sütyen kullanımı tıkanıklığı kolaylaştırabilir. - Mastit ve enfeksiyon
Memede ağrılı şişlik, kızarıklık, ısı artışı, halsizlik ve ateş varsa enfeksiyon düşünülmelidir. Mastit en sık emzirme döneminde görülse de emzirmeyen kadınlarda da ortaya çıkabilir. Bu durumda gecikmeden doktora başvurmak gerekir. Çünkü enfeksiyon ilerlerse apse gelişebilir ve daha ciddi tedavi gerekebilir. - Travma veya darbe
Memeye alınan bir darbe, çarpma ya da sıkışma sonrasında bölgede şişlik, morarma ve hassasiyet oluşabilir. Bazen yağ dokusunda zedelenme sonucu ele gelen sertlik meydana gelebilir. Şikâyetler birkaç gün içinde azalmıyorsa veya sertlik kalıcı hale geliyorsa muayene önerilir. - Uygun olmayan sütyen kullanımı
Çok sıkı, destekleyici olmayan veya bedene uygun seçilmemiş sütyenler memede baskı, hassasiyet ve ağrıya yol açabilir. Özellikle büyük meme yapısına sahip kişilerde yeterli destek sağlanmadığında gün sonunda memede ağırlık ve sızlama hissi olabilir. - İlaçlar ve yaşam tarzı faktörleri
Bazı hormonal ilaçlar, antidepresanlar veya tedavi amaçlı kullanılan bazı ilaçlar meme hassasiyetini artırabilir. Aşırı kafein tüketimi, stres, uykusuzluk ve kilo değişiklikleri de bazı kişilerde meme ağrısını belirginleştirebilir. - Ne zaman doktora başvurulmalı?
Memede yeni fark edilen bir şişlik varsa, şişlik tek taraflıysa, giderek büyüyorsa, meme derisinde kızarıklık veya portakal kabuğu görünümü oluştuysa, meme başından kanlı ya da kendiliğinden akıntı geliyorsa, meme başında içe çekilme varsa veya ağrı uzun süre geçmiyorsa mutlaka doktora başvurulmalıdır. Ayrıca ateş, halsizlik ve memede sıcaklık artışı enfeksiyon açısından önemlidir. - Sonuç
Memede şişlik ve dokununca acıma çoğu zaman hormonal değişiklikler, kistler, emzirme sorunları veya enfeksiyon gibi iyi huylu nedenlerle ortaya çıkar. Ancak meme dokusunda fark edilen her yeni değişiklik ciddiye alınmalıdır. En doğru yaklaşım, kişinin kendi meme yapısını tanıması, değişiklikleri takip etmesi ve şüpheli durumlarda gecikmeden sağlık profesyoneline başvurmasıdır. Erken değerlendirme hem gereksiz kaygıyı azaltır hem de gerekli durumlarda erken tanı ve tedavi şansı sağlar.
Most Commented